|
انواع سوختگی
سوختگی های پوست را میتوان به دو دسته با ضخامت نسبی و تمام ضخامت نیز طبقه بندی کرد. - ضخامت نسبی : در سوختگی های با ضخامت نسبی، اپیدرم یا اپیدرم و قسمت فوقانی درم درگیر میشوند و به بافت های زیرین آسیبی وارد نمی شود. - تمام ضخامت : سوختگی های تمام ضخامت علاوه بر درم و اپیدرم به لایههای زیر پوستی نیز آسیب می رسانند. هر دو این سوختگی ها را میتوان با سیستم دیگری که درجه نامیده میشود به انواع درجه یک، درجه دو و درجه سه تقسیم بندی کرد که خفیفترین نوع آن سوختگی درجه یک است. سوختگی های درجه یک و دو از نوع ضخامت نسبی و درجه سه از نوع تمام ضخامت هستند. - سوختگی نوع 1: اگر فقط پوستتان قرمز شود و حساس باشد و دردی را احساس نکنيد و تاولی هم نزند، سوختگی شما، درجه اول است و در عرض يک هفته بدون بر جای گذاشتن جای زخم از بين میرود. این نوع سوختگی سطحی و خفیف ترین نوع سوختگی است که فقط لایه ی خارجی پوست یعنی اپیدرم را درگیر می کند. ظاهر سوختگی : پوست در محل سوختگی گرم، قرمز و حساس به لمس است و می تواند کمی متورم باشد وقتی با نوک انگشت به ملایمت به ناحیه سوخته فشار وارد کنیم قرمزی بطور موقت سفید میشود. سوختگی درجه یک در عرض چند روز بدون بر جای گذاشتن جوشگاه و گوشت اضافه (اسکار) با پوسته ریزی محل سوختگی بهبود می یابد. - سوختگی نوع 2: این نوع سوختگی، سوختگی با شدت متوسط است که فقط اپیدرم و قسمتی از درم (اما نه همه درم) را مبتلا میکند و به بافتهای زیرین آسیبی نمی رساند. در سوختگی درجه دوم پوست تاول می زند و تورم و ترشح مايع و درد شديد ديده می شود که بهبودی اين زخم سه هفته طول میکشد و باید به پزشک مراجعه شود. ظاهر سوختگی : محل سوختگی دارای قرمزی قابل توجه، تاول و ظاهری توری مانند یا شبکه ای شکل است. مانند سوختگی درجه یک با فشار انگشت در محل قرمزی، سفیدی موقت ایجاد می شود. معمولاً شکاف های کوچکی در اپیدرم و تاول های بزرگ پر از مایع دیده میشوند. از آنجایی که پلاسما ( بخش خون) و مایعات بافتی به تراوش خود ادامه داده و باعث برآمده شدن لایه فوقانی پوست می شوند ممکن است تا 48 ساعت پس از وقوع آسیب نیز تشکیل تورم و تاول ادامه داشته باشد. پوست ناحیه سوختگی در ظاهر متورم و خیزدار بوده و مرطوب و عرق کرده به نظر می رسد. مشخصه این نوع سوختگی درد بسیار شدید و عمیق می باشد و سوختگی بینهایت به لمس حساس است بطوری که حتی برخورد باد یا جریان هوا با آن سبب درد سوزاننده ای می شود. اگر سوختگی درجه دو بطور مناسب درمان و مراقبت شود خودبخود بهبود می یابد و جوشگاه بسیار کمی بر جای می گذارد. در این نوع سوختگی امکان عفونت یافتن زخم سوختگی وجود دارد که باید از این نظر مراقبت شود. - سوختگی نوع 3: در سوختگی درجه سه تمام ضخامت پوست یعنی اپیدرم و درم تخریب می شود و حتی ممکن است آسیب عمیق تر شده و بافت های زیر پوستی (چربی، ماهیچه و استخوان) را نیز درگیر کند. گاهاً تمایز سوختگی درجه سه از سوختگی درجه دو مشکل میباشد؛ با این وجود ناحیه سوختگی در نوع درجه سه معمولاً سیاه رنگ و یا خشک و سفید است اما در نوع درجه دو قرمز و مرطوب بوده و ظاهر عرق کرده دارد. در سوختگی درجه سه به علت از بین رفتن اعصاب زیر جلدی معمولاً بیمار دردی احساس نمی کند، بجز مواردی که در اطراف سوختگی درجه سه، مناطقی از سوختگی درجه دو نیز وجود داشته باشد. در این نوع سوختگی شدید باید فوراً بیمار به مراکز درمانی منتقل شود. ظاهر سوختگی : پوست سوخته، سفید مرواریدی یا زرد و قهوه ای و بعضی مواقع سیاه و زغالی است. بعضی از مناطق پوست ممکن است شفاف شود و میتوان در زیر آن شبکه ای از سیاهرگ های حاوی لختههای خون را دید. پوست مرده که شامل پروتئین های منعقد شده است لایهای سخت و غیر قابل ارتجاع به نام اسکار (جوشگاه) می سازد. جوشگاه خشک و سخت است و به علت از بین رفتن پایانههای اعصاب پوست در لمس حساس نیست و دردی ندارد. برای ترمیم زخم سوختگی درجه سه ممکن است به پیوند پوست نیاز شود. عفونت مسئله عمده ای در ارتباط با این نوع سوختگی است. علل سوختگی : علل بروز سوختگی عمدتاً به شش بخش تقسیم می شوند . که شامل سوختگی ناشی از شعله مستقیم آتش ، مایعات داغ ، سوختگی ناشی از تماس با اشیاء داغ یا خیلی سرد ، سوختگی ناشی از انفجار ، سوختگی شیمیایی و سوختگی الکتریکی می باشد.
عوامل افزايش دهنده خطر : استرس، بیاحتياطی، سيگار كشيدن در رختخواب يا مصرف الكل. تمامی موارد فوق باعث افزايش احتمال حوادث میشوند. مشاغلی كه دربرگيرنده قرار گرفتن در معرض گرما يا اشعه باشند، مثلاً آتشنشانها، پليسها، يا كسانی كه در كارخانههای صنايع نظامی كار می كنند. مشكل در سيم كشی ساختمان آبگرم كنهايی كه روی درجه حرارت بالا تنظيم شده باشند. پيشگيری : در بيرون از خانه از كرم ضد آفتاب استفاده نماييد. خانه خود را از نظر آتشسوزی ايمن كنيد. آژير مخصوص دود در خانه نصب كنيد، برای خروج اضطراری تمهيدات لازم را بيانديشيد و به طور منظم مقابله با آتشسوزی را تمرين كنيد. در نزديكی آتش يا اشعه، لباس و وسايل حفاظتی مخصوص بپوشيد و نكات ايمنی را به دقت رعايت كنيد. از دست زدن به سيمهای برق لخت جداً خودداری كنيد. به فرزندانتان نكات ايمنی را در رابطه با استفاده از كبريت، آتش، پريز برق، سيم برق، و اجاق گاز و اجاقهای الكتريكی، بياموزيد. از سيم سياری كه يك پريز در يك سمت و يك جای لامپ در سمت ديگر دارد استفاده نكرده، آن را دور بيندازيد. زيرا خطرناك است. اگر فرزند خردسال داريد، روی پريزهای برق بیاستفاده درپوش حفاظتی بگذاريد و سيمهايی كه قسمتی از پوشش آنها رفته است را تعويض كنيد. عوارض احتمالی : شوك به علت از دست دادن مايعات و الكتروليتها (سوختگیهای شديد) اختلال بينايی در صورت آسيب به چشمها عفونت در ناحيه سوختگی ذاتالريه تشكيل جوشگاه دايمی كزاز و ساير عفونتها
اصول كلی درمان - اطمينان حاصل كنيد كه واكسيناسيون كزاز شما به روز باشد، زيرا سوختگیها يكی از شايعترين علل عفونتها، از جمله كزاز هستند. درمان بسته به عمق و وسعت نواحی دچار سوختگی متفاوت است. در مورد سوختگیهای خفيف: ـ روی نواحی سوختگی درجه 1 پماد سوختگی بماليد. ـ نواحی كوچك دچار سوختگی درجه 2 يا 3 را به مدت ده دقيقه در آب سرد فرو ببريد تا درد و تورم كاهش يابد. ـ ناحيه دچار سوختگی را تميز نگاه داريد. روزانه يك بار ناحيه سوخته را در وان آب ولرم قرار دهيد يا روی آن كمپرس آب ولرم قرار دهيد. ضمناً میتوانيد دو قاشق غذاخوری ماده پاككننده بهصورت پودر را به وان آب اضافه كنيد تا نواحی دلمه بسته را پاك كنيد. برای كمپرس فقط از آب استفاده كنيد. ـ در صورت امكان، ناحيه سوخته را بالاتر از ساير نقاط بدن قرار دهيد. ـ میتوانيد از پانسمانهای مخصوص روی ناحيه سوخته استفاده نماييد. - بستری كردن تمام موارد سوختگی درجه 3 وسيع و بعضی موارد سوختگی درجه 2. برای موارد وخيم، مراكز مخصوص سوانح و سوختگی وجود دارد. - جراحی برای پيوند پوست روی سوختگی های درجه 3
|
